Tàu sân bay Kaga (加賀) là một trong những tàu sân bay hạm đội chủ lực cỡ lớn đầu tiên của Hải quân Hoàng gia Nhật Bản sau Hiệp ước Hải quân Washington. Từng tham gia mở màn cuộc tập kích Trân Châu Cảng lịch sử cho đến trận chiến định mệnh tại Midway, Kaga đã ghi dấu ấn sâu đậm trong lịch sử chiến tranh hàng hải thế kỷ 20.
1. Nguồn Gốc Hình Thành & Thiết Kế Ban Đầu
- Khởi đóng và chuyển đổi: Sống lườn của Kaga được đặt vào ngày 9 tháng 11 năm 1923 tại Xưởng đóng tàu Hải quân Yokohama và hoàn thành vào năm 1928. Ban đầu, Kaga cùng với tàu Akagi được phát triển trên cơ sở chuyển đổi từ khung thân của các tàu chiến tuần dương đang đóng dở.
- Thiết kế 3 tầng boong (Three-layer deck): Ở cấu hình ban đầu, tàu có cấu trúc 3 tầng boong cực kỳ đặc biệt: tầng trên cùng dùng để máy bay hạ cánh, hai tầng boong bên dưới dùng để cất cánh trực tiếp từ hầm chứa.
- Hệ thống ống xả thử nghiệm: Kaga được bố trí các ống xả khí thải chạy dọc hai bên mạn tàu ra phía sau đuôi nhằm tránh khói làm cản trở tầm nhìn máy bay hạ cánh. Tuy nhiên, giải pháp này thực tế không mang lại hiệu quả như kỳ vọng.
2. Đợt Đại Tu Hiện Đại Hóa Toàn Diện (1934 – 1935)
Nhằm khắc phục các nhược điểm về tốc độ, đồng thời đáp ứng sự phát triển nhanh chóng của các dòng máy bay quân sự mới, Kaga đã trải qua đợt đại tu quy mô lớn từ đầu năm 1934 đến tháng 6 năm 1935 tại Xưởng đóng tàu Hải quân Sasebo:
- Tái cấu trúc boong phóng: Loại bỏ hoàn toàn thiết kế 3 tầng, thay bằng một sàn cất - hạ cánh liên tục kéo dài từ mũi đến đuôi tàu (tăng chiều dài boong từ 171,20 m lên 248,58 m). Các tầng dưới được chuyển đổi thành nhà chứa máy bay (hangar) rộng rãi, nâng sức chứa từ 60 lên 90 phi cơ.
- Kéo dài thân tàu & nâng cấp động cơ: Thân tàu được kéo dài thêm 8 m về phía sau để giảm sức cản của nước. Phần lớn turbine cũ được thay bằng hệ thống turbine công suất lớn hơn (127.400 HP), giúp tăng vận tốc tối đa lên 28,34 hải lý/giờ dù trọng lượng giãn nước tăng mạnh.
- Cải thiện hỏa lực phòng không: Thay thế các pháo 12 cm cũ bằng 8 tháp pháo 12,7 cm nòng đôi đặt ở vị trí cao hơn để mở rộng góc bắn, đồng thời bổ sung thêm pháo phòng không 25 mm.
3. Lịch Sử Tác Chiến Và Trận Đánh Định Mệnh Tại Midway
- Giai đoạn trước Thế chiến II: Kaga thực hiện đợt tác chiến đầu tiên tại Sự kiện Thượng Hải (10/1932) cùng tàu sân bay Hōshō, sau đó tiếp tục tham gia chiến dịch đổ bộ Canton vào tháng 10/1938.
- Tập kích Trân Châu Cảng (12/1941): Cùng với soái hạm Akagi tạo thành Không hạm đội 1 (Carrier Division 1), Kaga đóng vai trò lực lượng không kích nòng cốt làm nên chiến thắng ban đầu của Hải quân Nhật Bản (trong đợt này, 15 trên tổng số 29 máy bay Nhật bị bắn rơi thuộc biên chế của Kaga).
- Các chiến dịch đầu năm 1942: Tiếp tục tham gia các chiến dịch đánh chiếm Rabaul, không kích cảng Darwin (Úc) và tấn công Đông Ấn Hà Lan. Ngày 9/2/1942, tàu bị va phải đá ngầm tại Palau khiến mũi tàu hư hại, phải quay về Nhật Bản sửa chữa.
- Hải chiến Midway – Đòn chí mạng (6/1942): Ngày 27/5/1942, Kaga rời căn cứ Kure tiến về đảo Midway dưới sự chỉ huy của Đô đốc Nagumo. Sáng ngày 4/6/1942, trong lúc chưa kịp chuẩn bị ứng phó đòn phản công bất ngờ từ đối phương, Kaga đã trúng liên tiếp 4 quả bom từ các máy bay ném bom bổ nhào của tàu sân bay Mỹ USS Enterprise. Các vụ nổ hầm đạn và hỏa hoạn dữ dội khiến thân tàu gãy đôi và chìm xuống đáy biển sâu vào ngày 5 tháng 6 năm 1942.
4. Bảng Thông Số Kỹ Thuật: Trước & Sau Nâng Cấp
| Hạng mục thông số | Trước khi hiện đại hóa (1928) PDF | Sau khi hiện đại hóa (1935) PDF |
|---|---|---|
| Lượng giãn nước (Displacement) | 26.900 tấn | 38.200 tấn |
| Chiều dài tổng thể (Overall length) | 230,00 m | 240,30 m |
| Chiều rộng thân (Beam) | 29,60 m | 32,50 m |
| Mớn nước (Draft) | 7,93 m | 9,48 m |
| Công suất động cơ (Power output) | 92.000 HP | 127.400 HP |
| Tốc độ tối đa (Speed) | 27,5 hải lý/giờ (knots) | 28,3 hải lý/giờ (knots) |
| Kích thước boong bay (Flight deck) | Dài 171,20 m | Dài 248,58 m × Rộng 30,50 m |
| Sức chứa máy bay (Air group) | 60 máy bay | 90 máy bay |
| Trang bị vũ khí chính (Armaments) | • 2 tháp pháo 20 cm đôi
• 6 khẩu 20 cm đơn
• 6 tháp pháo phòng không 12 cm đôi | • 10 khẩu pháo 20 cm đơn
• 8 tháp pháo phòng không 12,7 cm đôi
• Bổ sung pháo 25 mm |
Lời Kết
Từ một thân tàu chiến tuần dương dang dở với thiết kế 3 tầng boong sơ khai, qua bàn tay cải tiến kỹ thuật, Kaga đã vươn lên thành một trong những tàu sân bay quy mô và hiện đại bậc nhất thế giới thời bấy giờ. Dù kết cục chìm tại Midway đã khép lại trang sử của con tàu, nhưng Kaga vẫn luôn là đề tài nghiên cứu và mô hình quân sự kinh điển trong lịch sử hải quân hiện đại.
